سینماتوگراف

جریده ادب:امشب، با معرفي برگزيدگان سينماي مستند با جشنواره «سينماحقيقت» وداع كرد.

 امشب دومين «جشنواره سينماي مستند:سينما حقيقت» با حضور محمدرضا جعفري جلوه (معاون امور سينمايي)، محمد آفريده (مديرعامل مركز گسترش سينماي مستند و تجربي)، منوچهر طياب، خسرو سينايي، ابراهيم مختاري، حبيب احمدزاده، محسن اميريوسفي و جمع كثيري از مستندسازان برگزار شد.
بر اساس اين گزارش، اين مراسم كه ساعت 19:15 در تالار وحدت آغاز به كار كرد، توسط محمد سلوكي اجرا شد. سن اين برنامه اختتاميه با فرش قرمزرنگ ايراني تزئين شده بود و تنديس‌هاي طلايي بهترين‌ها بر روي آن قرار داشت.
مراسم با قرائت قرآن مجيد، سرود جمهوري اسلامي و پخش تيزر جشنواره «سينماحقيقت» آغاز شد و سپس فيلم كوتاه «سند يك نامه» ساخته مهدي بماني كه درباره نامه تاريخي امام خميني (ره) به نخست وزير اتحاد جماهير شوروي سابق بوده است، پخش شد.
اين مستند روايتي از مؤمن شاه قئات بود كه ترجمه اين نامه تاريخي را بر عهده داشت.

* بخش سي‌سال انقلاب اسلامي
محمدآفريده و محمدرضا دزفولي لوح تقدير اين بخش را به لقمان خالدي (يكي مثل همه)،مهدي بماني (سند يك نامه) و عباس اميني (قصه شب) اهدا كردند.
عباس اميني با تشكر از محمدرضا دزفولي اظهار داشت: از او تشكر مي‌كنم چرا كه روح معنوي اين فيلم براي ايشان است. از مركز گسترش سينماي مستند و تجربي سپاسگزارم كه با حمايتي كه كرد براي اولين بار اين فيلم در آبادان به نمايش درآمد كه باعث شد كه قسمت فوقاني سينما ركس آبادان به فرهنگسرا تبديل و يكي از خيابان‌هاي آبادان نيز به اسم شهداي سينما ركس نام‌گذاري شود.
مهدي بماني نيز هنگام دريافت جايزه خود اظهار اميدواري كرد كه هركدام از حضار در سالن در هر پست و مقامي كه هستند باعث افتخار ايران باشند.

*مراسم تقدير از ريچارد ليكاك
محمدرضا جعفري جلوه و محمد آفريده در اين بخش از ريچارد ليكاك مستندساز انگليسي ، دستيار رابرت فلاهرتي و مهمان ويژه جشنواره سينما حقيقت كه به همراه همسرش به ايران آمده است، تقدير كردند.در اين بخش وي سه سكه بهار آزادي دريافت كرد و لوح ويژه دريافت كرد.
وي كه در آستانه نود سالگي قرار دارد، پس از قرار گرفتن روي سن گفت: از لحظه به لحظه حضورم در ايران لذت بردم و اين نخستين سفرم به ايران بود. شما و كشور ايران را بسيار دوست دارم.
او كه به سختي بر روي سن حاضر شد ،در هنگام اداي سخنانش اشك مي‌ريخت.

*بخش جنبي
در اين بخش كه حميد مدقق جوايز هيات داوران انجمن منتقدان و نويسندگان سينما را اهدا مي‌كرد ،تنديس بهترين فيلم مستند به مهدي منيري براي فيلم «تينار» تعلق گرفت،وي هنگام دريافت جايزه خود از تمامي اعضاي گروهش تشكر و ‌آرزو كرد :اميدوارم ديگر اثري از بچه‌هاي كار نباشد و فقط در كتاب‌ها نامي از آنها برده شود.
مجتبي ميرطهماسب نيز كه جايزه بهترين مستند بلند را براي «بانوي گل سرخ» دريافت كرد،گفت: از هيأت داوران سپاسگزارم. هر وقت كه نامي از سينماي مستند مي‌آمد در آرشيو جايزه‌هاي جشنواره‌هاي ديگر بخش كوچكي به مستند اختصاص داشت. اما خوشحالم مي‌بينم كه امروز يك سالن اختصاصي به سينماي مستند تعلق يافته است.
مهرداد زاهديان نيز كه براي دريافت اين جايزه براي فيلم مستند «ميدان بي‌حصار» به روي صحنه آمد،گفت: به گرفتن اين جايزه مباهات مي‌كنم.
در بخش برگزيدگان داوري دانشجويي سيدمحمدصادق جعفري براي كارگرداني مستند «طلب خير» و مهدي نادري براي مستند «روياهاي فراموش شده» انتخاب شدند.
هنگام اهداي بخش دانشجويي كه هيچكدام از برگزيدگان در مراسم حضور نداشتند ،حسين يزدان‌شناس اظهار داشت: براي انتخاب كار سختي داشتيم و فكر مي‌كنم بهتر است نامي از ديگر كانديداها ببرم. تينار چهره غمگين من، پرو آخر و سوگ.

*صندوق مستند ايران
در ادامه اين مراسم، خبر طرح‌هاي برگزيده «كميته صندوق مستند ايران» توسط مهدي سلوكي اعلام شد كه شامل هفتاد ميليون ريال به عنوان حمايت ساخت به وطن دوم (ارسلان اميري)، تپه تا تپه (مهدي گنجي)، ورود ممنوع (احمد ميراحسان) و حمايت سي ميليون ريالي به حسن نقاشي مي‌شد.

*بخش مسابقه ملي
در مراسم اختتاميه دومين جشنواره سينما حقيقت پس از پخش كليپي از هيأت داوران مهدي جعفري، حبيب احمدزاده، مرتضي سرهنگي، ابراهيم مختاري، احمد ضابطي جهرمي براي اهداي جايزه‌هاي اصلي به روي صحنه آمدند.
مهرداد زاهديان كه جايزه بهترين پژوهش را براي مستند «ميدان بي‌حصار» دريافت مي‌كرد گفت: خوشحالم از اينكه اين جايزه را مي‌گيرم و افتخار مي‌كنم كه فيلمم موردتوجه هيأت داوران قرار گرفته است و خوشحالترم كه جشنواره سينما حقيقت برگزار مي‌شود.
وي ادامه داد: آرزو مي‌كنم اين نهال تازه كاشته شده صدمين دوره خود را هم پشت سر بگذارد. در عين حال متأسفم كه حيطه مستند توسط كساني كه سينما را محل اربده‌كشي مي‌دانند مورد تعرض قرار گرفته است.
در ادامه تنديس بهترين تصويربرداري به فيلم مستند «حباب سرد» ساخته امير جغتايي تعلق گرفت كه به هنگام دريافت جايزه‌اش گفت: از استاد فيلمبرداري‌ام تورج اصلاني تشكر مي‌كنم.
جايزه بهترين تدوين نيز به محمدمعين كريم‌الديني براي تدوين فيلم مستند «تينار» تعلق گرفت كه او نيز همگام دريافت جايزه‌اش علاوه بر تشكر از هيأت داوران از احمد ضابطي جهرمي به عنوان استاد خوب ياد كرد و گفت: از كادرهاي حسن سيدي و نگاه ژرف مهدي منيري و صبر همسرم كه بدون او هرگز اين فيلم ساخته نمي‌شد تشكر مي‌كنم.
بر اساس اين گزارش، جايزه تهيه كننده مستقل شامل تنديس ويژه جشنواره به مستند «جاذبه» (سيدرضا فتاح) اهدا شد. فتاح به هنگام دريافت جايزه خود گفت: ساخت اين فيلم 5 سال طول كشيد و ما متأسفانه در اين مدت دوستان زيادي را از دست داديم. جا دارد كه از جواد فاليزبانيان قهرمان موتورسواري ايران يادكنم كه در حين فيلمبرداري اين فيلم جان خود را از دست داد و يا تعدادي از دوستان كه در اين فيلم مجروح و قطع نخاع شدند.
سپس «محمدرضا جعفري جلوه» به جمع اهداكنندگان جوايز اضافه شد كه در اين بخش لوح تقدير براي كارگرداني فيلم كوتاه «افسون» به هيوا امين‌خواه اهدا شد.
سپس جايزه بهترين كارگرداني شامل تنديس جشنواره به مهرداد زاهديان براي فيلم «ميدان بي‌حصار» تعلق گرفت. جايزه كارگرداني فيلم نيمه بلند مستند نيز به فيلم «طرقه» ساخته محمدحسن دامن‌زن اهدا شد و لوح اين بخش نيز به فيلم «حباب سرد» (امير جغتايي) تعلق گرفت.
محمدحسن دامن‌زن هنگام دريافت جايزه خود اظهار داشت: من دوست داشتم اين جايزه را در بيست و سه سالگي دريافت كنم اما در آن زمان آواره بودم. از بندرعباس به تهران به دبي به كويت و به آمريكا كه در نهايت براي اينكه ايران را دوست داشتم به ايران برگشت. خوشحالم كه اساتيدم در اين سالن حضور دارند. اقاي جعفري جلوه كه استاد من بودند و محمد آفريده كه همكلاس با نظم و ترتيب من بود.
لوح تقدير بهترين كارگرداني مستند نيز در ادامه به ابراهيم سعيدي براي فيلم «همه مادران من» تعلق گرفت.
وي گفت: در طول يك سال گذشته اين فيلم مورد بي‌مهري قرار گرفت و بايد از محمدآفريده تشكر كنم كه با توجهي به آن داشت باعث شد حداقل در فضاي اينجا نفس بكشد. جاي آقاي سنجاوي را خالي مي‌بينم و از حامي اين فيلم كه تهيه كننده ما بود تشكر مي كنم.
در اين بخش تنديس بهترين فيلم مستند بلند به «تينار» ساخته مهدي منيري اهدا شد.
منيري گفت:‌ باعث افتخار من است كه بگويم شاگرد احمد ضابطي جهرمي هستم و خوشحالم از اينكه در مراسمي جايزه مي‌گيرم كه پدرم در آن جمع حضور دارد. دلم مي‌خواهد با دل‌هاي صافتان برايم دعا كنيد كه از دخمه شبكه سوم بيرون بيايم و با توجه به اين 5، 6 جايزه گرفتم در بخش مستندسازي شبكه 3 به كار گرفته شوم.
جايزه ويژه دبير جشنواره به مجتبي ميرطهماسب براي كارگرداني فيلم «بانوي گل سرخ» اهدا شد.
ميرطهماسب پس از دريافت جايزه‌اش گفت: بايد بگويم احمد ضابطي جهرمي استاد همه ماست. ولي من اولين كارم دستيار ابراهيم مختاري بودم و همچنان خودم را شاگرد ايشان مي‌دانم.
وي ادامه داد: بايد از شهين‌دخت صنعتي و همايون صنعتي تشكر كنم كه به نظرم از 5 انسان مهم اين قرن محسوب مي‌شوند.
سپس محمدرضا مصطفوي معاون امور فرهنگي سازمان پدافند غيرعامل جايزه ويژه مستند بحران را براي فيلم «سواحل اشك و زيتون» به رضا برجي اهدا كرد.
وي پس از دريافت جايزه‌اش گفت: خدا را شكر مي‌گويم كه زنده ماندم تا برپايي دومين جشنواره سينما حقيقت را ببينم.
سپس جايزه ويژه هيأت داوران به فيلم «همه مادران من» زهاوي سنجاوي و ابراهيم سعيدي اهدا شد.
جايزه بهترين فيلم از نگاه تماشاگران نيز به «ميدان بي‌حصار» ساخته مهرداد زاهديان تعلق گرفت.
ابراهيم سعيدي پس از دريافت اين جايزه گفت: اين افتخار بزرگي است كه آن را به تك تك شخصيت‌هايي كه شش ماه با آنها زندگي كردم و نتوانستم يك دهم آزارهايي كه آنها ديده‌اند را در فيلمم نشان دهم تقديم مي‌كنم.
بر اساس اين گزارش ،پس از اهداي جوايز بخش سينماي ملي ،گروه موسيقي (ميلاد كياني و داريوش اسحاقي) به اجراي مركب‌نوازي پرداختند.
مهدي سلوكي در ادامه مراسم از بابت فراموش كردن اهداي جايزه بهترين صدا عذرخواهي كرد و پس از حضور آفريده براي اهداي اين جايزه اعلام كرد: جايزه بهترين صدابرداري به اصغر آبگون براي صدابرداري فيلم مستند «طرقه» تعلق مي‌گيرد. آبگون كه در سليمانيه عراق بود در مراسم حضور نداشت.

*بخش مسابقه بين‌الملل
كليپي براي معرفي داوران بين‌الملل پخش و سپس آرتور لايبهارت،سليمان محمدابراهيم،دكتر الستي به روي سن آمدند و اهداي جوايز اين بخش را آغاز كردند.
در اين بخش تنديس بهترين فيلم مستند كوتاه ، براي انسجام در روايت،خلاقيت و استفاده از صدا به رضا حائري كارگردان فيلم مستند «پرو آخر» اهدا شد.
در ادامه ايكاوهاكالتي كه منتقد و فيلمساز فنلاندي و يكي از مهم‌ترين تهيه‌كنندگان مستند در تلويزيون فنلاند است،گفت:ما از هيات انتخاب جشنواره براي انتخاب مستندهاي مختلف و متنوع سپاسگزاريم .
وي افزود:ما با چند معيار مهم دست به داوري زديم.1-مستند بايد از لايه‌هاي متعدد برخوردار باشد.2-زبان فيلم‌هاي مستند جهاني باشد.3-تصويري كه از فيلم مستند باقي مي‌ماند و لحظاتي كه ما را عميقا تحت تاثير قرار دهد.
فيلم مستند «والتس» به كارگرداني ويكتور آسليوك از كشور بلاروس و «تينار» ساخته مهدي منيري از ايران در بخش بين‌الملل مورد تقدير ويژه هيات داوران قرار گرفتند.
منيري پس از دريافت جايزه از گروه همكارش و همسرش و مركز گسترش براي حمايت از ساخت اين مستند تشكر كرد.
جايزه ويژه هيأت داوران در بخش مستندهاي كوتاه نيز به فيلم مستند «لاكشمي و من» ساخته نيشتا جين از كشور هند تعلق يافت.
در ادامه اين بخش خسرو سينايي ، ايكاو هاكالتي و الساندرا ميلرو از داوران بخش بين‌الملل به روي صحنه آمدند.
خسرو سينايي گفت: من به عنوان يك مستندساز قديمي بايد اجازه داشته باشم كه كمي حرف در حد دو سه دقيقه بزنم. در اينجا فقط براي فيلمسازان دست زدند اما من معتقدم بايد براي كساني كه براي برگزاري اين جشنواره تلاش كردند دست بزنند.
وي ادامه داد: من باتوجه به 41 سال حضور در عرصه سينماي مستند چنين موقعيتي را كمتر و يا شايد هرگز شاهد نبودم. اين سالن كاملا پر نشده است ولي اگر در همين سطح جشنواره برگزار شود بسيار براي سينماي مستند عالي و مطلوب است.
اين مستندساز پيشكسوت با بيان اين مطلب كه جشنواره سينما حقيقت بي سابقه‌‌ترين اتفاق در مدت فعاليت سينمايي‌اش بود گفت: بزرگترين فيلمسازان مستند جوان امروز در اين سالن حاضرند. مجلات، روزنامه‌ها و راديو و تلويزيون بايد قدردان اين لحظه مهم در تاريخ مستند باشند و آن را بشناسند.
وي تصريح كرد: كساني كه مسئوليت برگزاري اين جشنواره مستند را برعهده داشتند با زحمات بسياري آن را برگزار كردند. در اين مدت برنامه‌هاي خوبي اجرا شد كه بدون پشتيباني آنها برگزاري اين جشنواره امكانپذير نبود.
سينايي گفت: جشنواره سينما حقيقت در سينماي مستند ايران تاريخ ساز شد. اجازه بدهيد بگويم كه از مسئولان سينمايي آقاي جعفري جلوه و آفريده از طرف مستندسازان سپاسگزارم و درخواست مي‌كنم براي آنها دست بزنيد.
تنديس ويژه هيأت داوران در بخش مستندهاي بلند نيز به مستند «همه مادران من» ساخته ابراهيم سعيدي و زهاوي سنجاوي تعلق يافت.
براساس اين گزارش،ميلرو جايزه بهترين مستند بلند را اعلام كرد،اين جايزه به فرناند ملگر كارگرداني مستند «قلعه» از كشور سوئيس به خاطر پيچيدگي در ساختار و محتوي و سوال اساسي كه درباره وجود مطرح مي‌كند،تعلق گرفت.
نماينده وي هنگام دريافت اين جايزه گفت: بابت اين جايزه تشكر مي‌كنم و وقتي كارگردان اين فيلم را ديدم به او مي‌گويم كه اين فستيوال بسيار خوبي بوده و اين جايزه را در سوئيس تقديم ايشان خواهم كرد.
تنديس جشنواره، ديپلم افتخار و مبلغ 5هزار يورو به مارسين كوژالكا كارگردان فيلم مستند «هستي» از كشور لهستان تعلق گرفت كه كارگردانش در مراسم حضور نداشت.

*حواشي مراسم
-مراسم كه فقط با 15 دقيقه تاخير شروع شد،ساعت 21/30 به پايان رسيد كه موجب تعجب حضار شد.
-حاضران در مراسم پس از اتمام جشن، در محوطه بيروني تالار وحدت تجمع كرده‌ بودند و برخي از برگزيدگان با شبكه‌هاي مختلف تلويزيوني و خبرنگاران به مصاحبه مي‌پرداختند.
- طي مراسم مجري اعلام بخش صداگذاري را فراموش كرد.
-وقتي تصويربردار مستند «تينار» از زحمات همسرش تشكر كرد و مجري برنامه نسبت به آن ابراز احساسات كرد،«حبيب احمدزاده» در بخش ديگري از مراسم گفت: خيلي باب نيست در اين جور مراسم داوران صحبت كنند ولي براي اين كه آقاي سلوكي لنگه كفش نثارشان نشود خواهش مي‌كنم براي خانم ايشان دست بزنيد.
-در بخش تقدير از «ريچارد ليكاك» تمامي حضار به احترام وي برخواستند و براي چندين دقيقه مكررا او را تشويق كردند. ليكاك هنگام سخنراني‌اش با بغض از مردم تشكر كرد و مجددا با تشويق حضار روبرو شد.
-در بخش مسابقه بين‌الملل، نماينده يكي از برگزيدگان از سوئيس بدون مترجم و پيش از اعلام نام برگزيده به روي سن آمد و بدون مترجم شروع به حرف زدن كرد.
-اين مراسم بدون سخنراني هيچ مسئولي به پايان رسيد.